ضایعات مواد شیمیایی

تجارت مواد شیمیایی را می توان جزء کارهای مهم و سودمند به حساب آورد. زیرا هزاران شغل در این زمینه وجود دارد و درآمدهای هنگفتی از طریق آن بدست می آید. اما از طرفی همین مواد شیمیایی بویژه ضایعات شیمیایی اثرات زیانباری برای محیط زیست دارند.آنها در آب و خشکی نفوذ می کنند و یا در هوا پخش می شوند.اکنون این سوال مطرح است که مواد شیمیایی چه تغییراتی در جهان ایجاد می کنند؟ دانشمندان دریافته اند که مواد شیمیایی نظیر کلروفلوروکربن ها (CFC) که در برخی از افشانه ها(اسپری) استفاده می شوند به لایه اوزون در پیرامون زمین آسیب می رسانند. این مواد در قسمت های پایین جو غیر فعالند اما وقتی به بخش های بالایی و در مجاورت لایه اوزون می رسند در اثر افزایش تابش های خورشیدی فعال شده و با ملکول های اوزون (O₃) ترکیب شده و لایه اوزون را تخریب می نمایند.بسیاری از مواد شیمیایی دیگر نیز ممکن است چنین مشکلاتی را در آینده بوجود آورند. اثرات مخرب و زیانباری که اینگونه مواد بر روی زمین، دریا و هوا خواهند داشت برای هیچ کس مشخص نیست.

ضایعات مواد شیمیایی از انواع مختلفی برخوردارند که از آن جمله می توان به مواد رادیو اکتیو اشاره کرد.سوخت های مصرف شده ، لباس های ایمنی و تجهیزات موجود در مراکز هسته ای، تشعشعاتی ایجاد می کنند که حیات موجودات زنده را به خطر انداخته و باعث بروز امراض مختلفی می گردد.اثرات حاصل از تشعشعات ممکن است در بعضی از مواقع تا هزاران سال به قوّت خود باقی بمانند. ما در حال حاضر ضایعات مواد شیمیایی را به بهترین وجه ممکن نگهداری می کنیم.

کارهایی که می توانیم انجام دهیم:

ما می توانیم یا استفاده صحیح از انواع گوناگون مواد شیمیایی در حفظ محیط زیست خود نیز کوشا باشیم:

1 – تنها آنچه را که نیاز داریم بخریم. ما برای تولید کالاهای مختلف به انرژی و مواد خام نیاز داریم و این موضوع حتی شامل کالاهای ظاهراً بی ضرر مانند اسباب بازی های کوچک پلاستیکی هم می شود.

2 – قبل از خریدن کالا حتما آن را ورانداز کنیم . معمولا آن دسته از مواد شیمیایی را که اثرات چندان زیانباری برای محیط زیست ندارند بعنوان دوست محیط زیست ، یا عباراتی مشابه آن طبقه بندی می کنند.این نکته مخصوصاً در مورد مواد شیمیایی غلیظ مانند شوینده ها و پاک کننده ها اهمیت زیادی دارد.

3 – از مواد شیمیایی بدقت استفاده نماییم. بیش از آنچه که مورد نیاز است خرید نکنیم و با این کار خود مانع خراب شدن مقدار اضافی شویم.موادشیمیایی را با رعایت اصول ایمنی نگهداری کنیم و آنها را طبق دستورالعمل های داده شده مصرف نماییم.اگر به تمام چیزهایی که خریده ایم نیاز نداریم مقدار اضافی را بفروشیم یا یصورت رایگان در اختیار دیگران قرار دهیم.

4 – از مواد شیمیایی استفاده مجدد کنیم. شیشه ، کاغذ ، آلومینیم و دیگر مواد را جمع آوری نماییم به نحوی که بتوان دوباره از آنها بهره برداری نمود(هر گروه از مواد بطور جداگانه).سعی کنیم اشیایی بخریم که از مواد شیمیایی بازیافتی ساخته شده باشند.

4 – به حفظ محیط زیست کمک کنیم.با سازمانهایی که بصورت عملی در کار بازیافت مواد یا پاکسازی محیط زیست فعالند همکاری نماییم.

منبع:تفریح با علم شیمی آسان نوشته استیو پارکر مترجم مهدی حسینی

آشنایی با حیوانات شگفت انگیز تراریخته

علم زیست شناسی بخصوص در زمینه ژنتیک هر روزه شاهد پیشرفت های تازه ای می باشد که تعجب همگان را بر می انگیزد.یکی از موضوعات بسیاز مهم تولید جانداران دستکاری شده(تراریخته) است.جانداران تراریخته در واقع حاصل دستکاری ژنتیکی جانداران موجود می باشند. بدین معنی که برخی ژنها را از ژنوم (ماده ژنتیک ،DNA) یک جاندار گرفته و به سلول جاندار دیگر منتقل می کنند تا آن سلول رشد کند و جاندار جدید را بوجود آورد که دارای برخی وِیژگی های جدید است که در جاندار مقصد وجود نداشته است. در این بخش به مرور چند مورد از آنها می پردازیم که طی دو سال گذشته بوجود آمده اند.

گربه غول پیکر:

نخستین خبر در سال 86 مربوط به ایجاد گربه غول پیکری بود که 20/1 متر طول و 15 کیلو گرم سنگینی داشت.این گربه را متخصصان ژنتیک شرکت« لایف استایل پتس» در کالیفرنیا با استفاده از مهندسی ژنتیک تولید کردند.این گربه که می تواند تا سن 25 سالگی زنده بماند پوستی شبیه به پوست پلنگ دارد و از نظر ویژگی های رفتاری بیش از آنکه به گربه شباهت داشته باشد شبیه به یوزپلنگ امریکایی است.این گربه غول پیکر تراریخته حاصل ترکیب ژنتیکی گربه آفریقایی ،یوزپلنگ آسیایی و گربه خانگی اروپایی است.

موش شجاع:

از دیگر حیوانات تراریخته عجیبی که در آبان 86 تولید شد موش شجاعی بود که از گربه نمی ترسید.این موش را دانشمندان ژنتیک دانشگاه توکیو ایجاد کردند.در این موش تغییراتی در نورون های مژک های بویایی حفره های بینی انجام شد.این تغییرات موجب شدند که موش از مقابل تحریکات بویایی که به معنی«خطر در نزدیکی» هستند، مثل بوی گربه ها و روباه ها فرار نکند. در حقیقت این موش نمیتوانست بو رابا خطر مرتبط کند و بنابراین از ان نمی ترسید و فقط هنگامی خطر را درک می کرد که تحریکات درد به آن وارد می شد.

موش همیشه سرحال:

در تیر ماه سال 87 محققان کالج پزشکی آلبرت اینشتین نیویورک موش تراریخته ای را ایجاد کردند که همیشه سالم می ماند و هرگز پیر نمی شد. در موش های عادی با گذشت سال ها ععملکرد مناسب و درست این سیستم متوقف می شود و در نتیجه اندام ها با افزایش سن پیر می شوند. این در حالی است که در کبد این موش تراریخته این سیستم حتی زمانی که آنها پیر می شوند همچنان به کار مؤثر خود ادامه می دهد و به این ترتیب جوانی و سلامت اندام خود را حفظ می کند. نتیجه این تحقیق انسان را در یافتن راز طول عمر و طولانی تر شدن طول عمر انسان امیدوارتر می کند.

میمون درخشان:

در اوایل خرداد 88 دانشمندان دانشگاه کاواساکی میمون های فلورسانتی را تولید کردند که می توانند خصوصیات درخشندگی خود را به صورت صفتی ژنتیکی به فرزندان خود انتقال دهند. این به آن معنا است که تغییرات ژنتیکی در اعماق DNA رخ داده و جزیی از آن شده است.در حقیقت این نخستین بار است که یک صفت تراریخته به نسل های بعد نیز منتقل می شود.

موش سخن گو:

همچنین در خرداد ماه امسال(88) پژوهشگران آلمانی مؤسسه ماکس پلانک موش تراریخته ای را ایجاد کردند که می تواند آواهای خود را مانند اواها صدای انسان کنترل کند.این دانشمندان موش تراریخته ای را ایجاد کردند که دارای ژنFOXP2  است. این ژن در انسان با توانایی سخن گفتن ارتباط دارد. در این موش تراریخته تغییرات کیفی مهمی در آواهایی که منتشر می کرد مشاهده شد به طوری که این آواها هرگز در موشها تولید نمی شود. این تغییرات آوایی به حدی بود که موش های تراریخته قادر نبودند با موش های عادی ارتباط صوتی برقرار کنند.با این تحقیقات انسان برا رفع لالی با استفاده از علم ژنتیک امید وارتر می شود.

روشها ی فعال تدریس در کلاس علوم تجربی

 

یکی از رشته هایی که میتوان روشهای فعال را در آن به خوبی اجرا نمود رشته علوم تجربی است . از مدت ها پیش نیز بنده در فکر طرحی بودم تا بتوان این روش را د کلاس درس به اجرا در آورد تا اینکه طرح حاظر به ذهنم خطور کرد. در این قسمت طرحی  ارائه شده است که در صورت اجرای مناسب آن علاقه و شوری در دانش آموزان بوجود می آید که ما معلمین به دنبال آن هستیم و کلاس را از حالت رکود ملالت آور قبلی خارج می نماید. ضمن اینکه یادآور می شوم طرحی مشابه این طرح پیش از این توسط برخی همکاران از جمله سرگروه علوم تجربی استان سرکار خانم بحرانی به مدارس پیشنهاد شده بود اما در این طرح سعی شده است با تعریف اهدافی که جنبه رفتاری بیشتری دارند , ابزار مناسب تری را در اختیار معلم قرار دهد تا بتواند رفتار و فعالیت های رفتاری دانش آموزان را بهتر بسنجد.

این طرح شامل یک چک لیست می باشد که شرح قسمتهای مختلف آن در پی می آید:

1 – ستون اول فعالیت های گروهی می باشد که دارای 20نمره است وشامل این بخشها است :

الف -  تقسیم کار بین اعضای گروه :   2نمره به این قسمت تعلق می گیرد .

ب – مشورت در گروه : این قسمت 3 نمره دارد و هنگامی به گروه این نمره داده می شود که اعضای گروه در بخشهای مختلف با یکدیگر مشورت نمایند.

پ – تسلط بر مطلب : این قسمت نیز 3نمره ای است و بستگی به میزان احاطه اعضای گروه بر مطلب به آنان نمره داده خواهد شد.

ت – پاسخ به سوالات دانش آموزان : در صورتی گروه بتواند به سوالات مطرح شده بوسله دانش آموزان پاسخ دهد 3 نمره به گروه تعلق می گیرد که نتیجه این قسمت مطاله فراتر از کتاب توسط اعضای گروه و ایجاد رقابت طرح سوالات جالب تر است.در ضمن به کسانی (دانش آموزان غیر از گروه مورد بررسی) که بتوانند سوالات خوب طرح کنند نیز نمره تعلق می گیرد .

ث – پاسخ به سوالات کتاب : شامل دو نمره است و مربوط به «فکر کنید » ، «تفسیر کنید » و ... می باشد.

ج – مطالب خارج از کتاب : در ارتباط با موضوع درس و شامل 3 نمره

خ – خبر علمی : در ارتباط با موضوع درس و یا غیر آن شامل 2 نمره

د – طرح سوال : اعضای گروه باید پس از پایان درس  سوالاتی را مطرح کرده و از دانش آموزان بپرسند ضمن اینکه می توانند به دانش آموزان نمره دهند این قسمت نیز 2 نمره دارد.

2 – ستون دوم انجام  آزمایشات کتاب زیر نظر معلم : در این مرحله دانش آموزان زیر نظر معلم آزمایشات مربوط به موضوع کتاب را انجام        می دهند و هربند آن از 1 تا 5 نمره برای آن در نظر گرفته شده است:

الف – انجام صحیح آزمایش.

ب – تقسیم کار بین اعضای گروه : تمام کارهای آزمایش را یک یا دو نفر انجام ندهند بلکه همه در انجام آن مشارکت کنند.

ج – تسلط بر موضوع : موضوع آزمایش را از قبل مطالعه کرده و برای فهمیدن مراحل انجام آن وقت تلف نشود.

د – نتیجه گیری : اگر گروه بتواند نتیجه دلخواه کتاب را بگیرد نمره کامل از این قسمت می گیرد در غیر این صورت به میزانی که از نتیجه منحرف شده باشند از نمره آنها کسر می شود.

3 – فعالیت های دانش آموزان : آخرین ستون چگ لیست که در آن میزان فعالیت دانش آموز در هنگام تدریس و همکاری با گروه سنجیده می شود .

برای این کار 4 رفتار دانش آموز مورد ارزیابی قرار می گیرد که در مجموع 10 نمره داشته وعبارتند از :

الف – مشارکت دانش آموز در گروه : که 3نمره دارد و بیان کننده میزان همکاری دانش آموز با اعضای گروه است .

ب – قدرت بیان دانش آموز: که خود باعث می شود دانش آموز این رفتار را در خود تقویت نماید و شامل 2 نمره می باشد.

ج – مشورت با گروه : این قسمت نیز 3نمره را شامل می شود و در راستای تقویت حس مشورت طلبی وکمک به دیگران می باشد.

د – پاسخ به سوالات مطرح شده : نشان دهنده نقش فرد در رسیدن گروه به پاسخ سولات دانش آموزان است و هرکدام که نقش بیشتری داشته باشند نمره بیشتری می گیرند این قسمت نیز 2 نمره ای است.

این چک لیست طوری طراحی شده است که اگر در برخی از جلسات آزمایشی انجام نشود گروه مورد بررسی متضرر نگردد. به ابن ترتیب که در جلسات دارای آزمایش نمره گروه از میانگین مجموع ستون اول و دوم بدست می آید. و در غیر این صورت( نبودن آزمایش ) نمره گروه همان نمره ستون اول می باشد.

بهتر است قبل از استفاده از این چک لیست دانش آموزان نیز با آن آشنا شوند تا بتوانند بهتر عمل کنند.

در ضمن از همه همکاران تقاضا داریم پیشنهادات و نظرات انتقادی خود را در مورد این طرح ارائه دهند تا با رفع نواقصات آن بتوانیم طرح بهتری را تهیه نماییم.

 

چک لیست

  كلاس و شعبه:              نام گروه:                  نمره گروه :                                           گ:گروه       د :دانش آموز      ك:كتاب        آ:آزمايش

 

 

مراجعه شود به : http://omzm.blogfa.com